Kwam eerder al de werking van een kraker aan bod, ditmaal laten we zien waar zout vandaan komt en welke rol chemie daarbij speelt. Chemie- én zoutreus AkzoNobel
neemt je in deze video 260 miljoen jaar terug in de tijd, en laat zien hoe het zout van toen nu in je maaltijd of op de weg terecht kan komen.
Al die hightech van nu is trouwens niet van alle tijden. Zo stopten ze anno 1958 nog gewoon dynamiet in de muur van een zoutmijn. Ook mooi.
Een oudje alweer, maar daardoor niet minder leuk: de Top 10 Amazing Chemistry Videos van Wired, het technologiemagazine uit de Verenigde Staten. Van thermiet versus vloeibare stikstof tot de dood van een gummybeer en een mysterieuze kleurenreactie tot zelfgemaakte stalagmieten, je ziet het allemaal in deze compilatie van video’s.
1 nadeel: de winnaar (Magnesium Burning Between Bricks of Dry Ice) werkt op de website van Wired niet meer. Geen probleem, want wij hebben ‘em voor je opgezocht. Kleine moeite, grote vlam.
Het enorme succes van de periodic videos is niet in het minst te danken aan de creativiteit, spontaniteit en aanstekelijk enthousiasme van de makers. Meer nog dan in de elementen-filmpjes is dat te zien op de collectie extra’s die inmiddels meer dan 75 filmpjes omvat. Dit is de verjaardagsvideo van vorig jaar waarin de in het lab gebakken taart, hoe kan het ook anders bij chemici, tot ontploffing wordt gebracht. Let ook op de twee promovendi die zich uitleven op hun ‘reageerfluit’ – een soort panfluit samengesteld uit reageerbuisjes.
Het is al jaren een hit onder muzikale chemici: het periodiek systeem als nerdy libretto op de muziek van de Britse componist Arthur Sullivan. De Amerikaanse singer-songwriter (en wiskundige) Tom Lehrer schreef de elementensong al in 1959, maar verwierf er vooral dankzij het huidige YouTube tijdperk internationale faam mee. De collectie meer en minder serieuze uitvoeringen, parodieën en video-animaties groeit nog steeds. Een aardige recente aanwinst illustreert de song aan de hand van Google’s nieuwe Instant Search feature.
Voor de liefhebbers: de melodie komt van de Major General’s Song uit de musical Pirates of Penzance. Met oorspronkelijke teksten van W.S. Gilbert.
In onderstaande Nederlandstalige versie (met in de hoofdrol(len) imitator en stemkunstenaar Robert Paul) is de vaart er een beetje uit, maar hij blijft de moeite waard.
Dat chemie echt overal is, laat de campagne Chemie is overal zien via een serie posters. Maar geloven mensen wel dat lust met chemie te maken heeft? En hoe groen is chemie eigenlijk? In opdracht van het chemiebedrijf Huntsman en uitgeverij Industrielinqs reageerden leerlingen van basisschool de Rank in Rozenburg op de posters. Hun inzichten zijn op z’n minst verrassend te noemen, zowel positief als negatief.
Chemie is lust
Chemie is groen
Chemie is weerbaar
Chemie is schoon
Wie vroeger ooit – vermoedelijk tandenknarsend – naar Captain Planet keek, zal de ironie van Captain Chemistry wel kunnen waarderen. In de originele tekenfilmserie kon een politiek-correcte groep boomknuffelende vrienden Captain Planet oproepen door gezamenlijk hun ring omhoog te houden en de 5 elementen aan te roepen. Captain Chemistry blijkt op soortgelijke wijze ten tonele te verschijnen, maar dat valt in de praktijk nog niet mee.
De originele intro van Captain Planet
Bron: Wikipedia
Primo Levi, de bekende schrijver van Is dit een mens, was naast schrijver ook chemicus. Als Joods-Italiaanse burger werd hij tijdens de Tweede Wereldoorlog afgevoerd naar het vernietigingskamp Auschwitz in Polen.
Hij overleefde die periode vanwege zijn kennis van chemie. Als scheikundige beschouwden de Duitsers hem als ‘bruikbare jood’, waardoor Levi uit de gaskamers bleef. Zijn ervaringen uit die periode vormden de inspiratie voor Is dit een mens.
Een tragisch verhaal, maar Levi heeft – naast zijn boeken en onderzoek als chemicus – een even obscure als interessante observatie achtergelaten: het teken van de chemicus. Dit fysieke teken komt alleen bij scheikundigen voor. Wat het teken is en hoe je dit kunt zien, legt Periodic Video’s-professor Martyn Poliakoff uit.
In de categorie ‘ik begrijp er niks van maar ben wel onder de indruk’: mooie beelden van de moleculaire machinerie rond DNA. Ribosomen, reparatie-eiwitten en natuurlijk DNA-ketens flitsen aan je oog voorbij. Uitleg ontbreekt, maar de beelden zijn fantastisch, evenals de sfeerverhogende muziek van Pink Floyd.
Je zult het niet gemist hebben: 20 april 2010 is een boorplatform van oliemaatschappij BP in de Golf van Mexico ontploft, en sindsdien lopen er dagelijks tonnen ruwe olie de oceaan in. Maar wat gebeurt er precies als ruwe olie de oceaan instroomt? Wie lijden daaronder? En hoe kun je dat probleem oplossen?
Zoals gewoonlijk legt Periodic Video’s-professor Martyn Poliakoff alles weer helder en vermakelijk uit. Hij laat zien wat olie in water doet, waarom vogels hierdoor sterven, en hoe je veren kunt gebruiken om de olie op te ruimen. Als bonus zie je ook gelijk hoe de karakteristieke Einstein-eske coup van de professer eruitziet.
Update @ 21 juni 2010: inmiddels is er ook een 2e video over dit probleem verschenen, waarin de professor en een student van hem laten zien hoe lastig het is om de olie op te ruimen.
Terwijl het gemiddelde Nederlandse huishouden zich vanwege het WK voetbal vooral bekommert over zijn voorraad Beesies, Dutch Dresses en vuvuzela’s, houden chemici zich met andere voetbalzaken bezig. Martyn Poliakoff, de warrige professor van The Table of Periodic Videos, heeft namelijk de trofee van het evenement onder de loep genomen.
En wat blijkt? De FIFA World Cup Trophy is helemaal niet van 1 blok puur goud gemaakt, zoals altijd gezegd wordt, maar is gewoon hol. Wikipedia heeft vanwege de video dan ook zijn omschrijving al snel aangepast.
De chemie maakt, ontdekt, onderzoekt. Chemici zijn voortdurend op zoek naar oplossingen voor mens en milieu en werken veilig en duurzaam. De campagne Chemie is overal laat dat met verrassende voorbeelden zien. Lees en kijk daarom verder over wat de campagne voor de chemie doet!
Het Jaar van de Chemie zit erop, en een ludieke actie op 30 december 2011 sloot het officieel af. In Ahoy Rotterdam kon je van muntgeld je eigen goud maken! Bekijk hier de video-impressie van de actie. Alle georganiseerde activiteiten vind je op de website van het Jaar van de Chemie.
