Op de Castorweg in Hengelo liggen betonnen klinkers die vervuilende stikstofoxiden (NOx) uit de lucht ’slurpen’. De bijzondere bestrating zuivert de lucht dankzij een laagje titaandioxide. Dat brengt – geholpen door UV-straling uit zonlicht - een reactie op gang tussen de stikstofoxiden en zuurstof (in ruime mate in lucht aanwezig). De nitraten die daarbij ontstaan spoelen na een regenbuitje vanzelf weg.
Het idee stamt uit Japan, waar men er al sinds 1997 mee aan de weg timmert. In Nederland vonden de eerste experimenten plaats op de Marathonweg in Vlaardingen.
Het huidige onderzoek in Hengelo wordt uitgevoerd door professor Jos Brouwers van de Technische Universiteit Eindhoven. De resultaten zijn veelbelovend en producent Struyk Verwo Infra mag zich inmiddels in internationale belangstelling voor de luchtzuiverende betonklinkers verheugen.
Met wetenschappers van AkzoNobel werken om van zout water een drinkbare variant te maken, of samen met DSM-onderzoekers eenvoudig goedkope zeep produceren. We schreven al eerder over de Imagine-wedstrijd, waarin leerlingen van bovenbouw havo of vwo samenwerken met wetenschappers. Met als doel om slimme oplossingen te vinden voor concrete problemen in de derde wereld. Begin oktober is de wedstrijd gestart.
Totaal zijn er 9 projecten voor een betere wereld, zoals het ontwikkelen van beter voedsel voor koeien in Vietnam en het beschermen van kikkers in Brazilië. Naast AkzoNobel en DSM zijn ook het Erasmus Medisch Centrum, Friesland Campina, de TU Delft en de Universiteit Leiden betrokken bij Imagine. Medewerkers hiervan gaan samen met de leerlingen de komende maanden het lab in om onderzoek te doen en met oplossingen te komen. De resultaten hiervan wordt maart 2011 gepresenteerd.
Vorig jaar won The Biobag, een kleine en goedkope vergister die afval kan omzetten naar biogas waar mensen op kunnen koken. (bron: VNCI Chemie nieuwsbrief)
Het is al jaren een hit onder muzikale chemici: het periodiek systeem als nerdy libretto op de muziek van de Britse componist Arthur Sullivan. De Amerikaanse singer-songwriter (en wiskundige) Tom Lehrer schreef de elementensong al in 1959, maar verwierf er vooral dankzij het huidige YouTube tijdperk internationale faam mee. De collectie meer en minder serieuze uitvoeringen, parodieën en video-animaties groeit nog steeds. Een aardige recente aanwinst illustreert de song aan de hand van Google’s nieuwe Instant Search feature.
Voor de liefhebbers: de melodie komt van de Major General’s Song uit de musical Pirates of Penzance. Met oorspronkelijke teksten van W.S. Gilbert.
In onderstaande Nederlandstalige versie (met in de hoofdrol(len) imitator en stemkunstenaar Robert Paul) is de vaart er een beetje uit, maar hij blijft de moeite waard.
Chemie wordt steeds ‘groener’. Processen worden schoner en zuiniger en in steeds meer gevallen blijkt het mogelijk om sleutelverbindingen te maken uit werkelijk groene grondstoffen. Nederlandse wetenschappers spelen daarbij een een belangrijke rol. Zo ontwikkelde de Technische Universiteit Delft een chemisch proces voor de benutting van afvalstromen uit de landbouw.
Het BiCHEM proces (Biomass Chemical Conversion) is in staat om cellulose uit houtachtige, niet-eetbare plantdelen te benutten. Het proces levert chemische verbindingen die geschikt zijn als startmateriaal voor de productie van groene plastics, oplosmiddelen en ‘tweede generatie’ biodiesel.
De Delftse vinding werd in maart van dit jaar wereldkundig gemaakt in de chemische vakliteratuur. Inmiddels is duidelijk dat de Braziliaanse Staatsoliemaatschappij Petrobras geld gaat stoppen in de verdere ontwikkeling. In Brazilië rijden veel auto’s op bio-ethanol, geproduceerd uit suikerriet. Er is daar veel suikerrietafval, de zogenaamde bagasse. En die blijkt een prima grondstof voor het nieuwe Delftse proces.
De Brazilianen gaan daarom samenwerken met het bedrijf BIOeCON dat bezig is BiCHEM verder te ontwikkelen. Eerst maken de chemisch technologen een kleine Nederlandse proefinstallatie. Gaat dat allemaal goed, dan komt er een grote demonstratiefabriek, waarschijnlijk ergens in Brazilië.
1 van de leukste is The Periodic Table of Irrational Nonsense, een tabel die eind juli verscheen uit de koker van Crispian Jago. Op zijn weblog Science, Reason and Critical Thinking bestrijd hij naar eigen zeggen irrationele nonsens, en het totale overzicht hiervan heeft hij op slimme wijze verwerkt in dit periodieke systeem. De vertaalde variant vind je hieronder (met dank aan Herman Boel).
Eindelijk weer eens echte synthetische chemie in de prijzen. Dat was gisteren de overheersende reactie op de bekendmaking dat de Amerikaan Richard F. Heck en de Japanners Ei-ichi Negishi en Akira Suzuki dit jaar de Nobelprijs voor de Scheikunde krijgen. Omdat ze, in de woorden van het Nobelprijscomité, het mogelijk hebben gemaakt ‘complexe moleculen te bouwen die ons alledaagse leven verbeteren’.
Dat zit zo. Het drietal oude heren (ze zijn alledrie ruim boven de zeventig) bedacht zo’n dertig jaar geleden een slimme manier om koolwaterstofmoleculen aan elkaar te koppelen. Daarmee gaven ze chemici een waardevol instrument om grote, ingewikkelde moleculen te maken. Allerlei medicijnen en high-tech materialen die we vandaag de dag heel gewoon vinden, danken hun bestaan aan de ontdekking van de Nobelprijswinnaars.
In deze video van Periodic Videos wordt de Nobelprijswinnende ontdekking (in het Engels) uitgelegd.
Met nog 4 weken te gaan is alle hulp natuurlijk welkom bij Mijn Chemie. Vandaar de behandeling van 1 van de vragen, zodat je kans op een top-10-notering en een prijs (check ze hier) toeneemt. Doe er je voordeel mee!
Ondanks alle commotie over de invloed van CO2-uitstoot op de opwarming van de aarde, is er stiekem nog een veel grotere oorzaak voor het broeikaseffect: waterdamp. Inderdaad, dat spul dat boven je badkuip en de kokende eieren verschijnt. In het grote geheel mag waterdamp 36 tot 70% van het broeikaseffect op zijn naam schrijven. Koolstofdioxide, CO2 voor intimi, moet het volgens huidige berekeningen met 9 tot 26% invloed doen. Methaan en ozon, halen beide nog geen 10% invloed.
Dus: nooit meer eieren koken, badkuipen verbieden en zwembaden sluiten? Was het maar zo simpel. Het menselijk aandeel in de opwarming van de aarde wordt namelijk vooral veroorzaakt door het verbranden van fossiele grondstoffen, waardoor de hoeveelheid CO2 in de lucht toeneemt. Om de invloed van de mens te verkleinen moet er dus minder CO2 uitgestoten worden, en niet minder waterdamp gemaakt worden (bron: Wikipedia).
Geïnteresseerd in chemie, maar bang om heel de dag in een klinisch wit lab te staan? In dat geval heeft Shell goed nieuws, want zij staan op elk Formule 1-circuit met met hun Trackside Laboratory. Na elke rit analyseren de laboranten de olie uit de Ferrari-wagens om te kijken of alles nog goed werkt. Mocht namelijk een onderdeel van bijvoorbeeld de motor slijten, dan is dat direct zichtbaar in de olie. In onderstaande video wordt dat alles haarfijn uitgelegd.
Italiaanse chemici zijn er in geslaagd de teloorgang van eeuwenoude Maya muurschilderingen een halt toe te roepen, bericht Kennislink deze week. De Italianen namen hun toevlucht tot tamelijk elementaire chemie en impregneerden de muur met nanodeeltjes van gebluste kalk.
Detail van een muurschildering in de Mayastad Calakmul op het Mexicaanse schiereiland Yucatan. Beeld: Wikimedia Commons
Dat de muurschilderingen in de ruïnes van de Mexicaanse Mayastad Calakmul in zo’n slechte toestand verkeerden ligt niet aan de gebruikte natuurverf, maar aan de muren zelf. Het kalksteen waaruit de Maya’s hun bouwwerken optrokken blijkt niet goed bestand tegen zwavelverbindingen uit de Mexicaanse lucht. Daardoor verandert het kalksteen (dat vooral uit calciumcarbonaat bestaat) in gips (calciumsulfaat). Gips is zacht en spoelt weg bij contact met water. Zo verdwijnt de ondergrond achter de verf en dreigt de Maya-kunst verloren te gaan.
Eerdere pogingen om de muurschilderingen te beschermen hadden nauwelijks succes – in sommige gevallen werd het kalksteen zelfs extra aangetast. De Italiaanse onderzoekers van de Universiteit van Florence (Centrum voor Oppervlaktechemie) vonden het ei van Columbus: gebluste kalk. Dat reageert namelijk met kooldioxide uit de lucht weer tot calciumcarbonaat. Inderdaad: nieuw kalksteen. Een belangrijke vondst van de Italianen is om de gebluste kalk tot minuscule nanodeeltjes te vermalen. Die trekken door de verflaag heen en de gaatjes in de muur worden door de behandeling bijna vanzelf weer opgevuld. Al na een week was er verschil zichtbaar. Het lijkt er zelfs op dat de oude Mayaverf zich opnieuw aan de vernieuwde kalksteen kan hechten.
Restauratie van kunstwerken is ondenkbaar zonder chemie. Chemisch onderzoek geeft ook zicht op technieken die kunstenaars vroeger gebruikten. Kijk bijvoorbeeld eens op de site van Van Goghs atelierpraktijk waarover al eens eerder een blog verscheen. Of lees meer artikelen over onderzoek aan schilderijen bij Kennislink.
Dagelijks vertellen we over alledaagse zaken en wat de rol van chemie daarbij is. We horen graag je reacties bij de artikelen of via info@chemieisoveral.nl!
Blijf op de hoogte
Ontvang automatisch dagelijks het laatste nieuws van het Chemie is overal-weblog via rss of per e-mail. Abonneer nu!
Wat is dat eigenlijk, chemie? Lees er hier meer over.
Over deze website
De chemie maakt, ontdekt, onderzoekt. Chemici zijn voortdurend op zoek naar oplossingen voor mens en milieu en werken veilig en duurzaam. De campagne Chemie is overal laat dat met verrassende voorbeelden zien. Lees en kijk daarom verder over wat de campagne voor de chemie doet!
. De bijzondere bestrating zuivert de lucht dankzij een laagje titaandioxide. Dat brengt – geholpen door UV-straling uit zonlicht - een reactie op gang tussen de stikstofoxiden en zuurstof (in ruime mate in lucht aanwezig). De nitraten die daarbij ontstaan spoelen na een regenbuitje vanzelf weg. 
Geïnteresseerd in chemie, maar bang om heel de dag in een klinisch wit lab te staan? In dat geval heeft Shell goed nieuws, want zij staan op elk Formule 1-circuit met met hun 
