Speel je de online game Mijn Chemie? Dan zijn het spannende tijden voor je, want de huidige ronde duurt nog maar een paar dagen! 1 september wordt bekendgemaakt wie er allemaal 1 van de vele prijzen gewonnen hebben. Misschien dat je met deze tip je score nog nét de juiste boost kan geven om met 1 van de prijzen aan de haal te gaan!
In deze ronde gaat 1 van de vragen over terroristen. Ook deze snoodaards maken namelijk gebruik van chemie als het hun uitkomt, met alle gevolgen van dien. Mijn Chemie vraagt zich af welke van 4 chemisch-biologische gifstoffen niet in de vrije natuur voorkomt: ricine, anthrax, mosterdgas en botuline.
Het goede antwoord hierop is mosterdgas, een uitermate gevaarlijke stof die onder meer tijdens de Eerste Wereldoorlog werd ingezet en meestal als volgt gemaakt wordt: SCl2 + 2 C2H4 -> (ClCH2CH2)2S. Anthrax (oftewel miltvuur), ricine en botuline komen in hun eigen vorm al voor in de natuur.
Een kennismaking met chemie kan niet vroeg genoeg plaatsvinden. Niet voor niets trekken de medewerkers van de stichting C3 week na week Nederland in voor chemie-projecten op basisscholen. Via Twitter kwam ik een tamelijk slinkse manier op het spoor om scheikunde bij kinderen onder de aandacht te brengen. Als het moet al op de crèche – zeg maar zogauw ze een krijtje kunnen vasthouden. Zodat ze later in plaats van ‘groen’ gaan denken aan bariumnitriet Ba(NO3)2.
Ik citeer de verkoper van de krijtjes: “… when they take chemistry in high school and their teacher sets some gas on fire and it makes a green color and they ask the class what chemical it was your student will know it was Barium! Genius!”
Amerikaans enthousiasme, zullen we maar zeggen. Maar wel een leuk chemie-gadget.
In mijn vorige blog schreef ik over de Vrije Universiteit die aan nieuwe scheikundestudenten een iPad geeft. Daarbij maakte ik melding van nog te ontwikkelen appetijtelijke apps – zonder me af te vragen wat voor een chemische I-pad applicaties er al voorhanden zijn. Waardoor ik helemaal voorbijging aan wat een hele mooie toepassing lijkt te zijn: The Elements. Afkomstig van Theodore Gray, bekend van de website periodictable.com. Voor elf euro staat al die informatie op je iPad. Je bladert makkelijk door het periodiek systeem en de elementen worden gepresenteerd met tekst en roterende 3-D beelden. Ongeveer wat Harry Potter voor zijn neus zou krijgen in de bibliotheek van Zweinstein, aldus Gray in een interview.
Gray demonstreert zijn app in de Youtube video hieronder. Je krijgt meteen wat mee over de ontstaansgeschiedenis. Behalve dat het er mooi uitziet vind ik zelf nog niks van de elementen-app omdat ik nog geen iPad in handen heb gehad. Daarom maar even een review via een column van Erwin van der Zande, hoofdredacteur van het lifestyle/tech tijdschrift en webzine Bright. Hij schreef in de laatste VillaMedia, vakblad voor journalisten: “Op mijn vakantie ben ik uren zoet geweest met The Elements, een app à 10,99 euro waarin het periodieke stelsel der elementen wordt gepresenteerd met aantrekkelijk beeldmateriaal en bondige teksten die zelfs mij als niet-scheikundige wisten te boeien.”
Ondanks een flink aantal onvolkomenheden is Apple’s iPad niet meer weg te denken uit het gadgetspectrum. Voor de Vrije Universiteit is het hippe ding zelfs het ultieme e-learning tool. Studenten van de opleidingen scheikunde en farmacie gaan de iPad gebruiken voor het bekijken van instructievideo’s en voor het digitaal bijhouden van het labjournaals. Ook het lezen van studieboeken en het terugkijken van colleges behoort tot de mogelijkheden.
En dat allemaal nog eens gratis ook. Nieuwe studenten krijgen kosteloos een iPad in bruikleen, en als ze hun bachelor halen mogen ze ‘m houden. Een wervingsstunt, natuurlijk, maar niet zonder praktisch nut. De Scheikundejongens zien een studie met het handige apparaat in ieder geval wel zitten, schrijven ze op hun weblog. Wel bepleiten ze dat chemiedocenten hun heil niet in gadgets gaan zoeken, maar vooral bezig blijven met het ontwikkelen van het onderwijs. Mét appetijtelijke iPad apps, dat wel.
Vanwege de vakantie is de redactie van het weblog Chemie is overal tot half augustus op vakantie om Binas nog eens goed door te lezen, wat achterstallige uitgaven van Nature en Science weg te werken, en te kijken of polymeren in Iers bier of Franse wijn zich anders gedragen dan in Nederland.
In de tussentijd draait de online game Mijn Chemie onverstoord door, dus dan is een vakantietip wel op z’n plaats. Mocht je namelijk deze zomer de rijzende zon in Japan opzoeken, dan kan het zijn dat de lokale inwoners het liefst een blokje om je heen lopen. Japanners (en ook Chinezen) eten namelijk nauwelijks melkproducten, en vinden mensen die dat wel doen nogal stinken. Oftewel: een plek in de overvolle metro heb je zo als je ’s ochtends goed uitpakt met karnemelk, yoghurt, kwark en kaas. Itadakimasu!
Een even essentieel als obscuur onderdeel van chemie is het kraken van nafta. Dit destillatieproduct van ruwe olie staat zo ongeveer aan de basis van alle chemische producten, maar kraken zelf is lastig in beeld te brengen. Gelukkig doet chemiereus Sabic via een video op het Chemelot-terrein in Limburg een prima poging.
Eerst kort de theorie. Nafta wordt uit aardolie gehaald door die te verhitten en de damp die daarbij ontstaat op te vangen en te condenseren. Nafta bevat allemaal verschillende lange koolwaterstoffen, moleculen die uit een keten van koolstof (C)- en waterstof (H)-atomen bestaan. Door nafta te kraken worden deze grote moleculen omgezet in kleinere ketens, zoals propeen en etheen. Deze moleculen vormen de basis van bijvoorbeeld plastic of geneesmiddelen.
Wie vroeger ooit – vermoedelijk tandenknarsend – naar Captain Planet keek, zal de ironie van Captain Chemistry wel kunnen waarderen. In de originele tekenfilmserie kon een politiek-correcte groep boomknuffelende vrienden Captain Planet oproepen door gezamenlijk hun ring omhoog te houden en de 5 elementen aan te roepen. Captain Chemistry blijkt op soortgelijke wijze ten tonele te verschijnen, maar dat valt in de praktijk nog niet mee.
Regelmatig geven we op het weblog Chemie is overal tips over de vragen van de online game Mijn Chemie. 1 van de vragen van de huidige ronde gaat over gerecycled papier. Waarom is dat eigenlijk donkerder dan normaal papier?
Het antwoord is eigenlijk heel simpel: de inkt van het papier dat gerecycled wordt, kan niet helemaal verwijderd worden. Na het kringloopproces is daarom het papier niet wit, maar is het vanwege de achtergebleven inktresten wat donkerder.
Dat doet verder niets af aan de kwaliteit van het papier: al het grote vuil is verwijderd, en ook de meeste inkt is al verdwenen. Ondanks de moeite die dat krinloopproces kost, is de milieubelasting nog altijd lager dan wanneer nieuw papier gemaakt wordt. Mede daarom wordt in Europa meer dan de helft van al het papier gerecycled.
Naast het recyclen van papier (waar al heel veel chemie bij komt kijken), doet de papierindustrie ook op andere manieren aan chemie. Zo kijkt de chemiesector momenteel naar mogelijkheden om het afval van de papierindustrie te gebruiken om boterzuur te maken. Deze week heeft de Nederlandse overheid onder meer voor dit project 10 miljoen euro uitgetrokken.
Primo Levi, de bekende schrijver van Is dit een mens, was naast schrijver ook chemicus. Als Joods-Italiaanse burger werd hij tijdens de Tweede Wereldoorlog afgevoerd naar het vernietigingskamp Auschwitz in Polen.
Hij overleefde die periode vanwege zijn kennis van chemie. Als scheikundige beschouwden de Duitsers hem als ‘bruikbare jood’, waardoor Levi uit de gaskamers bleef. Zijn ervaringen uit die periode vormden de inspiratie voor Is dit een mens.
Een tragisch verhaal, maar Levi heeft – naast zijn boeken en onderzoek als chemicus – een even obscure als interessante observatie achtergelaten: het teken van de chemicus. Dit fysieke teken komt alleen bij scheikundigen voor. Wat het teken is en hoe je dit kunt zien, legt Periodic Video’s-professor Martyn Poliakoff uit.
Altijd goed in ‘wat is chemie toch mooi’ verhalen: kogelvrije vesten. Dankzij supervezels als Kevlar, Twaron en Dyneema zijn ze licht van gewicht, soepel en dus draagbaar. Tegelijkertijd zijn ze stevig als het dikste harnas en stoppen ze zelfs van dichtbij afgevuurde kogels. Het Britse bedrijf BAE Systems blijkt er nu in geslaagd de stopkracht van de vesten nog verder te vergroten. Die verbetering is te danken aan een bijzondere vloeibare substantie, aangebracht tussen textiellagen van supervezels.
Het is een soort papje dat de prettige eigenschap heeft te verstijven bij snelle vervorming. Bij proeven met kogels die insloegen met een snelheid van meer dan duizend kilometer per uur bleek dat bijzonder nuttig. Een ‘vloeibaar vest’ met tien lagen Kevlar hield kogels aanzienlijk beter tegen dan een gewoon vest met maar liefst 31 lagen van de supervezel. Op een vrijgegeven video kun je de inslag van de kogels met elkaar vergelijken.
Dagelijks vertellen we over alledaagse zaken en wat de rol van chemie daarbij is. We horen graag je reacties bij de artikelen of via info@chemieisoveral.nl!
Blijf op de hoogte
Ontvang automatisch dagelijks het laatste nieuws van het Chemie is overal-weblog via rss of per e-mail. Abonneer nu!
Wat is dat eigenlijk, chemie? Lees er hier meer over.
Chemie game
Denk je dat je veel over chemie weet én houd je van online games? Speel dan tot 1 september mee met Mijn Chemie en maak kans op 1 van de vele prijzen!
Over deze website
De chemie maakt, ontdekt, onderzoekt. Chemici zijn voortdurend op zoek naar oplossingen voor mens en milieu en werken veilig en duurzaam. De campagne Chemie is overal laat dat met verrassende voorbeelden zien. Lees en kijk daarom verder over wat de campagne voor de chemie doet!
Chemie is overal-nieuwsbrief
Werkzaam in de chemie of gewoon geïnteresseerd? Schrijf je dan in op het laatste nieuws van Chemie is overal. Je ontvangt tweemaandelijks een korte update per e-mail over de nieuwste posters, video's, games en meer.
, een uitermate gevaarlijke stof die onder meer tijdens de Eerste Wereldoorlog werd ingezet en meestal als volgt gemaakt wordt: SCl2 + 2 C2H4 -> (ClCH2CH2)2S. Anthrax
Ondanks een flink aantal 
Een even essentieel als obscuur onderdeel van chemie is het 
Regelmatig geven we op het weblog Chemie is overal tips over de vragen van de online game 
